PUTRAJAYA: Petroliam Nasional Bhd (Petronas) memperoleh kebenaran untuk merujuk persoalan undang-undang berhubung penjelasan mengenai kerangka kawal selia yang terpakai terhadap operasi petroleum syarikat itu di Sarawak.
Mana-mana permohonan untuk merujuk persoalan perlembagaan ke Mahkamah Persekutuan hendaklah terlebih dahulu mendapatkan kebenaran daripada mahkamah tertinggi negara itu sebelum merit permohonan itu dapat didengar pada tarikh lain.
Hakim Besar Malaya, Datuk Seri Hashim Hamzah memutuskan demikian selepas syarkat carigali tersebut berjaya memenuhi ambang dalam mendapatkan kebenaran termaktub dalam Perkara 4(4) Perlembagaan Persekutuan.
“Pada peringkat ini, saya perlu mempertimbangkan sama ada terdapat cabaran terhadap kompetensi Badan Perundangan Negeri Sarawak dalam menggubal, mengubah, meminda, menyemak peruntukan undag-undang yang dinyatakan.
“Perlu diingatkan bahawa ini hanyalah permohonan untuk mendapatkan kebenaran. Pada ketika ini, pihak-pihak perlu menunjukkan sama ada terdapat kes yang perlu dipertikaikan dan bukannya remeh atau salah guna proses mahkamah.
“Saya juga telah meneliti kertas-kertas kausa yang difailkan berkait dengan permohonan ini dan selepas meneliti hujah bertulis dan lisan, saya berpuas hati terdapat isu yang perlu didengar dan diputuskan, ia bukanlah satu permohonan yang remeh atau salah guna proses mahkamah. Saya benarkan permohonan ini dan Petronas perlu memfailkan dokumen sewajarnya dalam masa 21 hari,” katanya.
Pada 10 Januari lalu, Petronas telah memfailkan notis usul untuk memulakan prosiding bagi mencabar keabsahan beberapa undang-undang yang digubal oleh negeri itu berkait dengan operasinya di Sarawak.
Antara undang-undang yang dipertikaikan ialah Seksyen 1(3), 7, 7A dan 8 Ordinan Pengedaran Gas Sarawak 2016; Seksyen 2 Ordinan Perlombongan Minyak Sarawak 1958; Seksyen 2 Ordinan Taman Negara dan Rizab Semulajadi Sarawak 1998 dan Seksyen 2 Ordinan Tanah Sarawak 1958.
Petronas antara lain memohon pengisytiharan sama ada Badan Perundangan Negeri Sarawak telah bertindak melangkaui atau di luar kuasa perundangannya apabila menggubal, mengubah, meminda, menyemak atau sebaliknya (ketika) membuat undang-undang tersebut.
Mereka juga memohon pengisytiharan sama ada Badan Perundangan Negeri Sarawak telah bertindak melangkaui atau di luar kuasa perundangannya apabila menggubal, mengubah, meminda atau menyemak undang-undang tersebut berkait dengan takrifan land, state land, onshore or offshore, onshore land and offshore land dan territory of the State termasuk continental shelf.
Selain itu, Petronas juga secara alternatif memohon sama ada Badan Perundangan Negeri Sarawak telah bertindak melangkaui kuasanya apabila mentakrifkan territory of the State termasuk kawasan seperti yang ditakrifkan oleh Perintah Sarawak (Perubahan Sempadan) 1954 untuk merangkumi pelantar benua.
Petronas juga memohon pengisytiharan sama ada undang-undang bertulis, perundangan subsidiari, instrumen, keputusan atau tindakan pentadbiran yang digubal, dibuat atau dikeluarkan oleh Badan Perundangan Negeri Sarawak yang memberi kesan kepada atau bergantung kepada Perintah Sarawak (Perubahan Sempadan) 1954 adalah tidak sah.
Pada prosiding hari ini, Petronas diwakili peguam Datuk Dr. Cyrus Das dan Khoo Guan Huat dan Alex Ngu manakala Kerajaan Negeri Sarawak diwakili Penasihat Undang-Undang Negeri, Datuk Seri JC Fong. Kerajaan Persekutuan diwakili oleh Peguam Kanan Persekutuan, Ahmad Hanir Hambaly.
Terdahulu, Das menghujahkan sekiranya Badan Perundangan Negeri Sarawak dibenarkan menggubal undang-undang melangkaui bidang kuasa perlembagaannya termasuk dalam perkara-perkara yang diperuntukkan kepada Parlimen ia akan mengakibatkan pengurangan pembahagian kuasa Persekutuan.
“Pencerobohan berulang ke dalam bidang kuasa Persekutuan berisiko menormalkan andaian bahawa sesebuah negeri boleh mengabaikan had perlembagaan apabila ia tidak bersetuju dengan dasar Persekutuan,”katanya.
Sementara itu, Fong menghujahkan bahawa permohonan kebenaran itu perlu ditolak memandangkan tidak terdapat sebarang isu yang boleh dipertikaikan.
Hujahnya, penggubalan undang-undang yang dipertikaikan tidak menceroboh (encroach) kuasa Kerajaan Persekutuan dan sama ada undang-undang tersebut mempunyai kesan mengubah sempadan Sarawak hendaklah ditentukan di mahkamah bawahan (Mahkamah Tinggi Sarawak) kerana Mahkamah Persekutuan tidak mempunyai bidang kuasa eksklusif.
Ahmad Hanir pula memaklumkan, pihak tidak mengemukakan sebarang bantahan terhadap permohonan Petronas.
“Kami tidak membantah terhadap permohonan tersebut. Pada pandangan kami, usul dan alasan yang dikemukakan memenuhi ambang untuk mendapatkan kebenaran sebagaimana termaktub dalam Perkara 4(4) Perlembagaan Persekutuan. Kami percaya terdapat satu kes yang perlu didengar dengan lebih lanjut dan diputuskan,”katanya.
Pada Mei tahun lalu, Putrajaya dan Kerajaan Sarawak menandatangani deklarasi bersama untuk mengakhiri kemelut hak sumber minyak dan gas di negeri itu.
Dalam Deklarasi Bersama yang ditandatangani Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim dan Premier Sarawak, Tan Sri Abang Johari Tun Openg, kedua-dua pihak bersetuju untuk menyelesaikan isu minyak dan gas Sarawak yang tertangguh berikutan tindakan Kuching mahu mengambil alih hak semua berkaitan sektor itu.
Keputusan Sarawak itu dilihat sebagai bercanggah dengan Akta Pembangunan Petroleum 1974 (PDA) yang memberikan hak kepada Petronas untuk beroperasi di seluruh negara dalam membangunkan sektor minyak dan gas negara.
Terdapat rangka kerja yang membolehkan Petronas dan syarikat minyak milik kerajaan negeri, iaitu Petros beroperasi secara bersama tetapi, rundingan berterusan masih gagal menyelesaikan konflik hak terhadap sumber mineral bernilai berbilion ringgit itu.
Kedua-dua belah pihak dilihat tidak dapat mencapai penyelesaian menyuruh, sekali gus menimbulkan ketidakpastian kepada operasi Petronas yang sudah bertapak di Sarawak sejak tahun 1974.
Pemberian hak sepenuhnya kepada Petros menimbulkan pertelingkahan komersial dan perundangan terhadap undang-undang yang mana terpakai, termasuk kuasa PDA itu sendiri yang memberikan hak kepada Petronas.
Pada 23 Februari lalu, Kerajaan Sarawak memfailkan petisyen bagi mendapatkan penentuan mengenai kesahan perlembagaan dan keberterusan pemakaian Akta Pembangunan Petroleum 1974, Akta Pelantar Benua 1966 dan Akta Perlombongan Petroleum 1966 terhadap Sarawak.
Timbalan Menteri di Jabatan Premier Sarawak (Undang-Undang, MA63 dan Hubungan Negeri-Persekutuan), Datuk Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali diaprkan berkata, akta-akta Persekutuan tersebut menjejaskan serta melucutkan hak Sarawak terhadap sumber asli, termasuk minyak dan gas, yang terdapat di dasar laut Pelantar Benua dalam sempadan sebagaimana diperluas dan ditakrifkan melalui Perintah Majlis Sarawak (Pindaan Sempadan) 1954 dan Perintah Majlis Sarawak (Takrifan Sempadan) 1958. – UTUSAN
