DEBAT antara bekas Perdana Menteri, Datuk Seri Najib Tun Razak dan Presiden PKR, Datuk Seri Anwar Ibrahim sedikit sebanyak mendedahkan kita kepada sikap pemimpin yang ambil mudah dan menggunakan rakyat untuk kepentingan mereka.
Dalam debat tersebut entah berapa ratus kali perkataan rakyat disebut. Semua hanya untuk rakyat. Sehingga perkataan cash is king pun sebenarnya itu adalah rakyat. Cash is king, king adalah rakyat. Tapi benarkah rakyat raja?
Ini adalah retorik pemimpin untuk menjustifikasikan apa yang mereka telah lakukan dan idea-idea mereka yang telah membawa kemudaratan kepada rakyat dan negara.
Pokok pangkal yang membawa kepada perdebatan antara Najib dan Anwar adalah isu membabitkan Sapura Energy Berhad (SEB). Najib secara konsisten mahukan supaya syarikat yang sedang nazak itu dibantu termasuk menggunakan dana atau syarikat yang berkaitan dengan kerajaan jika perlu.
Najib menggunakan alasan Permodalan Nasional Bhd (PNB) adalah pemegang saham utama. Yang mana beliau diterjemahkan sebagai duit rakyat.
Jika ia tidak diselamatkan apa akan jadi dengan pekerja terbabit dan apa akan jadi dengan kepentingan PNB dalam syarikat yang dibelenggu dengan hutang sekitar RM10 bilion itu.
Dalam catatan di Facebook pada 20 Mac lalu, Najib mencadangkan kerajaan melindungi Sapura Enegy daripada muflis. Beliau mencadangkan supaya Petroliam Nasional Bhd, (Petronas) atau Khazanah Nasional Bhd. mengambil alih pemilikan kumpulan itu daripada PNB.
Najib berkata, rakyat yang memiliki institusi-institusi seperti Petronas atau Khazanah akan kerugian besar jika Sapura Energy tidak diselamatkan.
Contoh-contoh kerugian yang diberikan termasuk kepada pemegang Amanah Saham Bumiputera sebanyak RM4 bilion, kerugian kepada Maybank sebanyak RM10 bilion dan 10,000 bakal kehilangan pekerjaan.
Ketika debat dengan Anwar itu juga, Najib mengulangi cadangan supaya Petronas menjadi penyelamat kepada Sapura Energy yang kini sedang kelemasan.
Persoalan yang timbul di sini kenapa Petronas mahu dibebankan dengan masalah yang ditanggung oleh syarikat itu? Petronas bukan sebuah bank yang perlu memberi pinjaman kepada syarikat-syarikat yang bermasalah di negara ini. Ini seolah-olah tiada beban, batu yang perlu digalas.
Kerajaan juga perlu ingat bahawa syarikat minyak kebangsaan itu adalah antara penyumbang utama kepada pendapatan negara melalui dividen yang dibayar setiap tahun. Untuk membolehkan ia terus memberikan pulangan yang menarik kepada negara terutama dalam membantu memastikan pertumbuhan ekonomi kita kekal menarik, rasanya Petronas tidak perlu diganggu dengan isu bailout seperti ini.
Sampai bila kita mahu membebankan Petronas dengan syarikat milik kerajaan atau berkaitan kerajaan (GLC) yang bermasalah?
Petronas pernah diarah untuk menyelamatkan Malaysia International Shipping Company (MISC). Selepas itu duit Petronas juga digunakan untuk membantu Bank Bumiputera dan kemudiannya Proton.
Sedangkan itu semua bukan tanggungjawab Petronas. Ia tidak sepatutnya dibebankan dengan kegagalan oleh pihak lain.
Ada juga netizen yang mencadangkan supaya 50 peratus saham dalam Sapura Energy itu ditawarkan kepada syarikat dari China. Jika Geely boleh mengambil alih Proton, mungkin formula yang sama boleh digunakan dalam kes Sapura.
SEB milik rakyat
Salah satu alasan yang dibangkitkan mengenai kenapa SEB perlu diselamatkan daripada muflis ialah ia ‘milik’ rakyat melalui pegangan saham oleh PNB.
Hebat betul rakyat Malaysia. Jika SEB milik rakyat Malaysia adakah ini bermakna kitalah yang membayar gaji ketua pegawai eksekutifnya sebanyak RM84.24 juta pada tahun kewangan 2017 dan RM71.92 juta pada 2018? Sedangkan pada 2018 syarikat itu mengalami kerugian bersih RM2.5 bilion.
Untuk tahun kewangan yang berakhir pada 31 Januari 2022 kerugian bersih Sapura ialah RM8.9 bilion. Jumlah hutangnya kini berjumlah AS$2.44 bilion (RM10.27 bilion).
Pengarah Pusat Pengurusan Penyelidikan Universiti Kewangan Islam Global (Inceif), Prof. Madya Dr. Baharom Abdul Hamid pernah menegaskan bahawa tindakan ‘bailout’ bagi membantu GLC semata-mata mahu memelihara kepentingan pelabur institusi berkepentingan negara adalah amat tidak sihat.
Sepatutnya semua pihak perlu melihat punca kejatuhan Sapura Energy iaitu akibat tadbir urus yang pincang dan kerakusan mengaut untung oleh pihak pengurusan atasan. Kerajaan tidak harus campur tangan dalam hal seperti ini. Apatah lagi mengheret sama Petronas dalam kemelut ini. Ia mempunyai tugas dan tanggungjawab lain yang jauh lebih besar untuk kepentingan rakyat dan negara. Malah andainya kerajaan ada duit berlebihan (jika ada) lebih baik digunakan untuk projek pembangunan rakyat dan negara.
Sementara itu, Pensyarah Kanan Putra Business School (PBS), Prof. Madya Dr. Ahmed Razman Abdul Latiff berkata, kerajaan tidak perlu terlalu bimbang mengenai kesan kepada PNB jika Sapura Energy muflis.
Ini kerana pelaburan PNB dalam syarikat itu mewakili kurang daripada 1.0 peratus daripada aset di bawah pengurusannya.
Secara matematiknya PNB sudah pun kerugian. Dengan bersandarkan kepada 4.0 sen nilai saham semasa syarikat itu, nilai pegangan PNB dalam Sapuran Energy kini telah pun berkurangan kepada RM223.71 juta, kurang 10 peratus daripada RM2.67 bilion yang disuntik pada 2018.
Bagi Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP) pula, 2.9 peratus pegangannya dalam Sapura Energy kini bernilai RM18.5 juta sahaja. Sangat kecil berbanding RM1 trilion aset di bawah pengurusannya.
Jadi, kata Ahmed Razman, kesan negatif kepada PNB dan KWSP yang disebabkan oleh situasi semasa Sapura Energy tidak akan ketara.
Kalau pakar ekonomi kata kesannya tidak ketara, kenapa ada pihak yang beriya-iya mahu ia diselamatkan? Apakah Sapura Energy terlalu istimewa sehingga perlu campur tangan kerajaan atau ahli politik?
Andainya Petronas masih juga perlu untuk menyelamatkan syarikat itu ia tidak boleh dilakukan secara sembrono. Ia hanya boleh dilakukan setelah dilakukan penilaian wajar.
Cadangan-cadangan seperti ini turut menyerlahkan sikap pilih kasih, double standard dan talam bermuka-muka pemimpin kita.
Tentu ramai masih ingat ketika satu-satunya syarikat akhbar milik orang Melayu, iaitu Utusan Melayu (M) Berhad ditutup pada 2019 tidak ada satupun pemimpin termasuk dari UMNO yang tampil minta ia diselamatkan. Sedangkan syarikat itu melaluinya akhbar terbitan cukup banyak berjasa dalam membantu mereka kekal berkuasa.
Walau apapun yang mahu dilakukan dengan masalah yang dihadapi Sapura Energy, kalau boleh janganlah sekali meletakkan beban itu pada bahu Petronas.
Aznan Bakar ialah Pengarang Nexbyte dan Mingguan Malaysia
