DALAM landskap politik Malaysia, perdebatan dan perbezaan pandangan adalah perkara biasa. Walau bagaimanapun, apabila sempadan kritikan dilangkaui hingga membawa kepada fitnah, ia tidak hanya mencemarkan nama individu tetapi juga merosakkan keharmonian politik dan masyarakat.
Sejarah politik Malaysia tidak terlepas daripada kes-kes fitnah yang melibatkan ahli politik dari pelbagai latar belakang. Kes paling baharu membabitkan Dr. Siti Mastura Muhammad, Ahli Parlimen Kepala Batas dari Pas, yang didapati bersalah oleh Mahkamah Tinggi Pulau Pinang pada 4 Disember 2024 kerana mengaitkan Tan Sri Lim Kit Siang, Lim Guan Eng dan Teresa Kok dengan komunis, termasuk dengan mendakwa bahawa Kit Siang adalah sepupu kepada Chin Peng.
Tuduhan tidak berasas ini mencemarkan reputasi pemimpin berkenaan, dan mahkamah memerintahkan beliau membayar ganti rugi sebanyak RM300,000 kepada Kit Siang, RM250,000 kepada Guan Eng, dan RM200,000 kepada Teresa Kok.
Walaupun begitu, ini bukan kali pertama pemimpin politik dijatuhkan hukuman denda yang besar kerana ramai pemimpin lain juga pernah berhadapan nasib sama. Khairy Jamaluddin Abu Bakar, bekas pemimpin UMNO, diarahkan membayar RM150,000 kepada Datuk Seri Anwar Ibrahim pada 29 September 2017 atas kenyataan fitnah ‘main belakang’ yang membawa implikasi berat terhadap moral dan reputasi Anwar.
Dua pemimpin DAP, Tony Pua dan Yeo Bee Yin, diarahkan membayar RM350,000 kepada Datin Paduka Chew Mei Fun kerana memfitnahnya dalam isu penjualan tanah di Selangor. Fitnah tersebut menggambarkan Mei Fun sebagai menggunakan kedudukan dan pengaruhnya dalam Jawatankuasa Tanah Daerah untuk membolehkan pembelian tanah itu oleh MCA di bawah nilai pasaran dan menyalahgunakan kuasa serta meletakkan dirinya dalam kedudukan konflik kepentingan.
Dalam satu kes lebih besar, seorang lagi pemimpin DAP, Lim Lip Eng, pernah diperintahkan membayar ganti rugi RM2 juta kepada firma e-dagang MonSpace (M) Sdn Bhd dan pengasasnya Datuk Seri Jessy Lai kerana menuduh mereka menjalankan perniagaan haram dan menipu pelabur dari negara China.
Kes-kes ini membuktikan bahawa bukan hanya pemimpin parti tertentu terjebak dalam fitnah tetapi hampir semua parti terlibat di dalamnya. Ia juga menunjukkan bahawa fitnah dalam politik bukan sahaja memberi kesan buruk kepada individu yang terlibat tetapi juga kepada integriti sistem politik secara keseluruhan.
BEZA ANTARA MENGKRITIK DAN MEMFITNAH
Mengkritik dan memfitnah adalah dua tindakan yang berbeza dari segi niat dan kesannya. Mengkritik adalah tindakan memberikan pandangan atau komen berdasarkan fakta, dengan niat untuk memperbaiki keadaan atau menawarkan alternatif.
Sebaliknya, memfitnah melibatkan penyebaran maklumat palsu atau tuduhan tidak berasas, yang boleh menjatuhkan maruah seseorang tanpa bukti yang kukuh.
Contoh Mengkritik: “Dasar ekonomi kerajaan boleh diperbaiki dengan mengurangkan ketirisan dalam perbelanjaan awam.”
Contoh Memfitnah: “Menteri tersebut menyalahgunakan dana awam untuk kepentingan peribadi,” tanpa sebarang bukti atau fakta sahih.
Mengkritik berasaskan fakta dapat mendorong kepada perbincangan yang sihat, manakala memfitnah hanya mencetuskan konflik yang merugikan semua pihak.
Kritikan yang konstruktif bukan sahaja memberi manfaat kepada individu yang dikritik tetapi juga kepada masyarakat secara keseluruhan. Antara kebaikannya adalah kritikan yang membina membantu pemimpin mengenalpasti kelemahan dalam dasar atau pelaksanaan, dan seterusnya memperbaiki prestasi mereka.
Kritikan berasaskan fakta juga mendorong pentadbiran yang lebih telus dan bertanggungjawab, sekaligus meningkatkan kepercayaan rakyat terhadap institusi politik. Kritikan yang mencabar dasar-dasar lama pula boleh mendorong kepada pengenalan dasar-dasar baharu yang lebih progresif dan relevan.
Sebaliknya, memfitnah membawa pelbagai keburukan yang memusnahkan keharmonian politik dan sosial.
Antara kesan buruknya adalah fitnah boleh memusnahkan imej seseorang tanpa asas yang kukuh, dan ini sering kali digunakan sebagai alat politik untuk menjatuhkan lawan. Mangsa fitnah sering kali mengalami tekanan emosi, kehilangan kepercayaan diri, dan kerosakan hubungan sosial.
Apabila fitnah digunakan, isu-isu penting sering kali diabaikan, dan perdebatan politik menjadi tidak produktif. Fitnah juga menimbulkan perpecahan dan kebencian antara pihak-pihak yang terlibat, sekaligus menggugat keharmonian masyarakat.
Dan seperti yang kita saksikan, mereka yang memfitnah boleh dikenakan tindakan mahkamah, termasuk denda yang besar.
KEPERLUAN MEWUJUDKAN BUDAYA POLITIK MATANG
Budaya politik yang matang adalah asas kepada pembangunan negara yang stabil dan progresif.
Untuk mencapainya, beberapa langkah penting perlu diambil. Pertama ialah penguatkuasaan undang-undang di mana hukuman tegas terhadap fitnah dalam politik mesti dilaksanakan untuk memberi pengajaran kepada pelaku dan memastikan keadilan ditegakkan.
Kedua ialah pendidikan politik di mana pemimpin dan rakyat perlu dididik tentang etika politik dan kepentingan menghormati perbezaan pandangan. Kursus pendidikan sivik boleh membantu membentuk generasi yang lebih rasional dan beretika.
Ketiga, fokus kepada dasar di mana perdebatan politik harus berorientasikan penyelesaian masalah dan pencapaian matlamat nasional. Isu-isu dasar seperti pendidikan, kesihatan, dan ekonomi perlu menjadi tumpuan utama.
Keempat, platform untuk dialog terbuka dan perbincangan konstruktif perlu diperbanyakkan. Ini membolehkan semua pihak menyuarakan pandangan mereka secara aman dan beradab.
Kelima ialah meningkatkan integriti media di mana media harus memainkan peranan penting dalam menyampaikan maklumat yang tepat dan bertanggungjawab, serta mengelakkan daripada menjadi alat propaganda yang menyebarkan fitnah.
Dengan usaha yang berterusan untuk menggalakkan kritikan yang membina dan menghapuskan budaya fitnah, politik Malaysia boleh berubah menjadi medan untuk idea dan dasar yang progresif.
Kritikan yang berasaskan fakta, apabila diamalkan dengan betul, mampu membawa perubahan positif yang sebenar, sementara fitnah hanya akan membawa kerosakan yang berpanjangan. Marilah kita bersama-sama menyemai budaya politik yang matang, beretika dan fokus kepada pembangunan negara. – UTUSAN
DR. Syed Agil Shekh Alsagoff ialah Pensyarah Kanan di Fakulti Bahasa Moden dan Komunikasi, Universiti Putra Malaysia (UPM).
